Thứ ba, Ngày 19 Tháng 11 Năm 2019
  • Chào mừng các bạn đến với Trang tin điện tử Bệnh viện Phong - Da liễu Trung ương Quy Hòa!
Trang chủTìm kiếmSơ đồ trangLiên hệEnglish
Liên kết
  Đang truy cập: 74  
 
1 5 2 5 2 0 5 0
 
 
 
Chuyên đề KCB Đa khoa phổ cập

 TÌM HIỂU ĐIỆN NHĨ CHÂM CAI NGHIỆN THUỐC LÁ

 

 
 
1. ĐẠI CƯƠNG
          Thuốc lá rất có hại cho sức khỏe con người. Hút thuốc lá một trong những nguyên nhân gây tử vong cho con người vì hút thuốc làm gia tăng nguy cơ viêm phế quản, ung thư phổi, ung thư môi miệng, bệnh động mạch vành, cao huyết áo và gây dị dạng bào thai v.v...
          Hút thuốc lá là vấn đề nghiêm trọng ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe cộng đồng, là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên toàn cầu. Theo báo cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) hiện có khoảng 1,3 tỷ người lớn hút thuốc, mỗi năm gần 4,9 triệu người chết vì bệnh do thuốc lá gây ra. Tại Việt Nam, điều tra sức khỏe toàn quốc ghi nhận 49% tổng số nam giới hút thuốc, trong đó 65% ở độ tuổi 25-45. Số người hút thuốc lá thụ động ở nơi làm việc là 8 triệu, tại gia đình là 47 triệu người. Hàng năm có khoảng 40.000 người chết vì các bệnh liên quan đến thuốc lá.[10]
 
2. CƠ CHẾ TÁC DỤNG
2.1. Cơ chế tác dụng của châm cứu theo YHHĐ:
Cho đến nay có rất nhiều nghiên cứu và học thuyết giải thích về cơ chế tác dụng của châm cứu, tuy nhiên hiện nay có hai học thuyết chính đó là:
Học thuyết thần kinh:
  - Châm cứu là một kích thích gây ra một cung phản xạ mới có tác dụng ức chế và phá vỡ cung phản xạ bệnh lý.
  - Hiện tượng chiếm ưu thế của Utomski: Khi có một luồng xung động với kích thích mạnh hơn, liên tục hơn sẽ kìm hãm, dập tắt kích thích với luồng xung động yếu hơn.
Do vậy mà khi châm cứu sẽ gây ra tác dụng giảm kích thích thần kinh  trên lâm sàng
  - Nguyên lý về cơ năng sinh lý linh hoạt của hệ thần kinh Widekski:
Theo nguyên lý này khi châm cứu sẽ gây ra một kích thích mạnh sẽ làm cho hoạt động thần kinh chuyển sang quá trình ức chế kích thích thần kinh  giảm cơn thèm thuốc lá .
- Lý thuyết về đau của Melak và Wall (cửa kiểm soát 1995): Cơ sở của thuyết này là dựa trên tương quan tốc độ lan truyền xung động xuất hiện sau khi châm kim vào các điểm có hoạt tính cao, kết quả làm mất cảm giác đau. Vai trò của thể dịch, nội tiết và các chất trung gian thần kinh: Châm cứu đã kích thích cơ thể tiết ra các chất Endorphin là một polypeptide ngoài tác dụng giảm đau còn có tác dụng giảm cảm giác thèm thuốc, giảm cảm giác bồn chồn khó chiệu khi không có thuốc lá  và mạnh gấp nhiều lần morphin.[3],[7].
 
2.2. Cơ chế tác dụng của châm cứu theo YHCT:
    Theo quan niệm của Y học cổ truyền: bệnh tật phát sinh là do mất cân bằng âm dương trong cơ thể, muốn điều trị bệnh thì phải lập lại cân bằng âm dương. Nghiện thuốc lá cũng là một trạng thái mất cân bằng âm dương trong cơ thể. Khi âm dương mất cân bằng, khí huyết mất điều hòa thì bệnh tật sẽ phát sinh. Và cơ chế tác dụng của nhĩ châm chính là điều hòa lại khí huyết, điều hòa sự mất cân bằng âm dương trong cơ thể để có thể cắt sự phụ thuộc vào thuốc lá cũng như giải quyết các triệu chứng khó chịu do thuốc lá gây ra.[2]
 
3. NHỮNG CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU TRONG NƯỚC VÀ THẾ GIỚI
    Năm 2016, Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương đã tiến hành triển khai đề tài: “Nghiên cứu xây dựng phác đồ tư vấn cai nghiện thuốc lá (không dùng thuốc: Châm cứu, xoa bóp, bấm huyệt…) của y học cổ truyền hỗ trợ cho bệnh nhân cai nghiện thuốc lá”. Đề tài nghiên cứu được thực hiện trên cỡ mẫu cho 50 bệnh nhân. Sau một thời gian triển khai, đề tài cho kết quả khả quan. Qua nghiên cứu có 63,4% số bệnh nhân đánh giá phương pháp cai nghiện này là tốt. 16,6% người nghiện thuốc lá đánh giá phương pháp cai nghiện và điều trị này đạt kết quả khá.Từ những kết quả nghiên cứu khả quan của năm 2016, năm  2017- 2018, Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương đã tiến thêm một bước tiến mới trong nghiên cứu, mở rộng cỡ mẫu lên 180 bệnh nhân tiếp tục phát triển nghiên cứu chuyên sâu kết hợp thêm xoa bóp bấm huyệt cùng với dán nhĩ áp loa tai để đạt hiệu quả cao hơn nữa.
   Phương pháp cai nghiện thuốc lá mới khá hiệu quả này đang được áp dụng và triển khai tại Viện Y Dược học dân tộc TP. Hồ Chí Minh, với phương pháp nhĩ châm (hay còn gọi là châm cứu ở tai).
Phó giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Thị Tân, Trưởng Khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Y Dược Huế, cho biết nhiều nghiên cứu trên thế giới đã chứng minh hiệu quả của phương pháp cai nghiện thuốc lá bằng y học cổ truyền, đặc biệt là châm cứu. Các báo cáo gần đây ở Hàn Quốc khẳng định phương pháp nhĩ châm (châm cứu vào tai) giúp hàng nghìn người từ bỏ được thói quen hút thuốc và cải thiện sức khỏe. Chương trình này đang được nhân rộng tại các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam.
Kết quả nghiên cứu đã được báo cáo tại hội nghị "Ứng dụng thủy châm và nhĩ châm trong điều trị bệnh" do Viện Y dược học dân tộc TP HCM kết hợp với Bệnh viện Châm cứu Trung ương tổ chức. Đã có hơn 250 tình nguyện viên là bệnh nhân nghiện thuốc lá Kết quả sau 5 tuần ghi nhận 60% người cai thuốc lá thành công, các chỉ số độc chất của thuốc lá như nồng độ CO trong hơi thở và nicotin trong máu giảm rõ rệt. Một số người sau khi được châm cứu cho biết không còn cảm giác thèm thuốc hoặc "thấy sợ thuốc lá". Tiến sĩ Tân cho biết 40% người tham gia cai nghiện không thành công vì nhiều lý do, trong đó phổ biến nhất là không tuân thủ thời lượng và liệu trình điều trị. Chỉ khoảng 3 - 4 người phản hồi tình trạng khó chịu và đau sau khi châm cứu nhưng thuyên giảm sau vài tiếng đồng hồ.[10]
 
4. CHỈ ĐỊNH  Người bệnh nghiện thuốc lá có nguyện vọng, tự nguyện tự giác cai thuốc
 
5. CHỐNG CHỈ ĐỊNH
- Bệnh thuộc diện cấp cứu
- Bệnh theo dõi thuộc diện ngoại khoa
-Liệu pháp này không áp dụng cho phụ nữ mang thai hoặc dễ bị sảy thai. Nhĩ châm không được khuyến khích đối với bệnh nhân tai bị sưng tấy, loét, eczema, bệnh tim ,không dùng cho người bị bệnh nặng hoặc thiếu máu nặng
- Cơ thể không bình thường: vừa lao động mệt nhọc, mệt đói ..[2]
 
6. CHUẨN BỊ
6.1. Người thực hiện  Bác sỹ, Y sỹ được đào tạo về chuyên ngành y học cổ truyền được cấp chứng chỉ hành nghề theo quy định của pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh.
6.2. Phương tiện: - Máy điện châm hai tần số bổ, tả .  - Kim nhĩ châm 1-2 cm. - Khay men, kẹp có mấu, bông, cồn 700
6.3. Người bệnh:   - Được tư vấn, giải thích trước khi vào điều trị  - Được khám và làm hồ sơ bệnh án theo quy định.  - Tư thế người bệnh nằm ngửa hoặc ngồi .
 
7. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
7.1. Phác đồ huyệt:
 Châm tả : Tâm bào, Thần kinh thực vật (O3), Mũi (F2), Phế quản, Giao cảm, yết hầu, nội tiết
Châm bổ: Thần môn
Có thể ấn vào các huyệt 3 - 6 lần mỗi ngày khi lên cơn thèm thuốc.
7.2. Thủ thuật 
Bước 1. Sát trùng vùng loa tai, xác định vùng huyệt định châm
Bước 2. Châm kim nhanh qua da, đẩy kim từ từ theo hướng đã định đến khi đạt “Đắc khí”, tránh châm xuyên qua sụn.
Bước 3.  Kích thích huyệt bằng máy điện châm Nối cặp dây của máy điện châm với kim đã châm vào huyệt theo tần số bổ- tả của máy điện châm - Tần số đặt tần số cố định Tần số tả từ 5 - 10Hz, Tần số bổ từ 1 - 3Hz. - Cường độ nâng dần cường độ từ 0 đến 50 microAmpe (tuỳ theo mức chịu đựng của người bệnh). + Thời gian 20- 30 phút cho một lần điện nhĩ châm.
Bước 4. Rút kim, sát khuẩn da vùng huyệt vừa châm.
7.3. Liệu trình điều trị
- Điện nhĩ châm một lần/ngày - Một liệu trình điều trị từ 10 - 15 lần. [7]
 
8. THEO DÕI VÀ XỬ TRÍ TAI BIẾN
8.1. Theo dõi Toàn trạng Người bệnh.
8.2. Xử trí tai biến
 -  Vựng châm Người bệnh hoa mắt chóng mặt, vã mồ hôi, mạch nhanh, sắc mặt nhợt nhạt. Xử trí tắt máy điện châm, rút kim ngay, lau mồ hôi, ủ ấm, uống nước chè đường nóng, cho người bệnh nằm nghỉ tại chỗ. Day bấm các huyệt Thái dương, nội quan. Theo dõi sát mạch, huyết áp -  Chảy máu khi rút kim dùng bông khô vô khuẩn ấn tại chỗ, không day [2].
 
9. KẾT LUẬN
     Nghiện thuốc lá cũng là một trạng thái mất cân bằng âm dương trong cơ thể. Khi âm dương mất cân bằng, khí huyết mất điều hòa thì bệnh tật sẽ phát sinh. Và cơ chế tác dụng của nhĩ châm chính là điều hòa lại khí huyết, điều hòa sự mất cân bằng âm dương trong cơ thể để có thể cắt sự phụ thuộc vào thuốc lá cũng như giải quyết các triệu chứng khó chịu do thuốc lá gây ra.
     Do vậy nghiện thuốc lá để lại bao tác hại cho con người , kéo theo bao hệ lụy về tác hại thuốc lá cho mọi người xung quanh và cho xã hội. Tuy đã được cảnh báo tuyên truyền về tác hại thuốc lá nhưng cũng không giảm bớt được tình trạng  nghiện thuốc lá trong cộng đồng nguy hại nó len lõi vào trong học đường . Vì vậy ngoài tuyên truyền ra chúng ta cần tìm ra những phương pháp hữu hiệu nhất ít tốn kém nhất để cai nghiện thuốc lá giảm thiểu người mắc bệnh hô hấp vì thuốc lá . Y học cổ truyền đã góp phần đi đầu trong hỗ trợ cai nghiện thuốc lá là bước tiến mới trong điều trị y học cổ truyền cần trân trọng phát huy và phổ biến rộng rãi .
     Hiện tại khoa y học cổ truyền Bệnh viện Phong - Da liễu TW Quy Hòa từng bước sẽ áp dụng phương pháp nhĩ châm cai nghiện thuốc lá điều trị bệnh nhân góp phần trong chiến dịch chống lại bệnh hô hấp do thuốc lá gây ra, góp phần tạo ra môi trường trong sạch không thuốc lá ở mọi nơi .
 

V. THAM KHẢO

 

1.       Châm cứu sau đại học(2013) ,NXB Y học Hà Nội,
2.       Chuyên đề Y học cổ truyền(1999) ,Trường đại học y Hà nội.tr24,tr844
3.        Châm cứu học (1984) ,NXB Hà nội,tr308
4.       Dương kế Châu(1986),Châm cứu đại thành ,NXB Y học tp Hồ Chí Minh
5.       Hoàng Bảo Châu, Phạm Duy Nhạc,  Trần Thúy (1999). Y học cổ truyền,NXB Y Hà Nội.
6.       Hải Thượng Lãn Ông toàn tập, Y Tâm Tông Lĩnh(1991)– NXB  Y học Hà Nội .
7.        Nguyễn Tài Thu (2012), Châm cứu chữa bệnh–NXB Hà nội,,tr49
8.       Nguyễn Trung Hòa (1988), Lý luận cơ bản,NXB Y học Đồng Nai,
9.       Nội khoa y học cổ truyền (1998)- Đại học Y Dược Tp. Hồ Chí Minh,.
10.     Lê Quí Ngưu (2002),Từ điển huyệt vị châm cứu,NXB Y học Hà Nội,
11.     Nguyễn Văn Nghị, Mai Văn Đồng (2001), Hoàng Đế nội kinh (chú giải), NXB Yhọc Hà nội
12.     Website YKHOANET - Y KHOA VIỆT NAM www.ykhoanet.com và www.ykhoa.net 

Ngày 30/01/2019
BSCKII. Lê Văn Trung  
[ In trang ][ Xem & in ][ Gửi mail ][ Đầu trang ][ Trở lại ]
 

THÔNG BÁO

Thông báo mời thầu 2019

Gói thầu số 1: 06 danh mục xét nghiệm

Gói thầu số 2: 03 Thiết bị danh mục da liễu


 

Thông báo về việc tuyển Bác sĩ

Căn cứ nhu cầu công tác và nhân lực tại khoa, Bệnh viện Phong - Da liễu Trung Ương Quy Hòa thông báo như sau:

Đối tượng cần tuyển: 

+ BS Phục Hồi Chức Năng

+ BS Giải Phẫu Bệnh - Da liễu

+ BS Dinh Dưỡng
 
+ BS Đa Khoa
 
 + BS Gây Mê Hồi Sức

 + BS Răng Hàm Mặt
 
Địa điểm nhận hồ sơ:
Phòng Tổ chức cán bộ (Cơ sở Quy Hòa), Số điện thoại liên hệ: 0905764065 
 
Địa chỉ Bệnh viện: Bệnh viện Phong - Da liễu Trung ương Quy Hòa;
KV2, phường Ghềnh Ráng, TP Quy Nhơn.

 

 

 
Thông Báo Mời Thầu
 
 

 THÔNG BÁO CHIÊU SINH:

+ Lớp Định hướng chuyên khoa Da liễu.
+ Lớp kỹ thuật xét nghiệm trong chuyên khoa Da liễu.
+ Lớp kỹ năng chăm sóc da cơ bản
 

 Thông báo mời thầu 03 gói thầu mua sắm trang thiết bị y tế năm 2018.

 
TÁC NGHIỆP
TIN VIDEO
Giới thiệu Bệnh viện
  Trang tin điện tử Bệnh viện Phong – Da liễu Trung ương Quy Hòa 
Giấy phép của Cục Báo chí – Bộ Văn hóa Thông tin số: 54/GP-BC ngày 01/03/2006
  Bản quyền: Bệnh viện Phong – Da liễu Trung ương Quy Hòa
 Tel: (84 0256) 3747 999 – Fax: (84 0256) 3646 344 – Đt.Tư vấn (84 0256 3532 536) Email: quyhoandh2005@gmail.com